De metgezellen

1932
olieverf op doek
160 x 125 cm

Voor de volgende expositie.

Beschrijving

Gesigneerd en gedateerd rechtsonder: FVBerghe / 1932

In het oeuvre van Frits Van den Berghe neemt het schilderij De metgezellen een unieke plaats in. In veel opzichten vat het de betrachtingen van de schilder omstreeks 1930 samen. Centraal zit een man met gesloten ogen en de armen voor zijn borst gekruist. Links van hem zit een halfnaakte vrouw die haar blik evenzeer heeft neergeslagen. Rechts achter de centrale figuur is een zittende man afgebeeld met een rode kapmantel. De overige ‘metgezellen’ zijn vreemdsoortige wezens, die, half mens en half dier, een surreële context creëren. Deze context heeft iets van een toneelscène, waarvan verondersteld kan worden dat het een afbeelding is van het in zichzelf opgesloten ‘ik’. De personages die de centrale figuur omringen maken onlosmakelijk deel van hem uit. Het zijn alle facetten van zijn persoonlijkheid. De naakte vrouw lijkt in deze context voor zich te spreken, de gesloten figuur in de kapmantel evengoed. De figuur met de dierensnuit lijkt te zijn ontsproten uit het onderbewustzijn van de hoofdfiguur, een surrealistische knipoog ook van de schilder naar gelijksoortige wezens in het werk van de Franse surrealisten. De figuur uiterst rechts zou kunnen verband houden met de monolithische sculpturen uit de prehistorie, waar soms ook vrouwelijke vormen in te onderscheiden zijn. In elk geval zijn de verbeelding van een verdeelde persoonlijkheid, de voorstelling van naakten en dieren als verzinnebeelding en ook het gebruik van monsterachtige wezens basiskenmerken van Van den Berghes latere werk. In De metgezellen komen deze elementen op een fascinerende manier samen.

Tentoonstelling:
- Gent, Feestpaleis van Vooruit, Frits Van den Berghe en Joseph Cantré, Socialistische Studiekring, 30.04-12.05.1933, no. 6.
- Stockholm, Liljevalchs Konsthal, Belgisk Konst (Kunst van Heden), 03.03-25.03.1934, no. 204.
- Oslo, Kunsteners Hus, Belgisk kunst, 26.05-17.06.1934, no. 204.
- Moskou & Leningrad, Staatsmuseum voor Moderne Kunst, Hedendaagse Belgische Kunst, 1937, no. 9.
- Brussel, Paleis voor Schone Kunsten, Les Compagnons de l'Art, 18.06-31.08.1938, no. 187 (ill.).
- Oostende, PMMK, Retrospectieve Frits Van den Berghe 1883-1939,  16.11.1999-13.02.2000, no. 132.

Literatuur:
- Langui, E., “Frits Van den Berghe," in: Vooruit, Gent, 14.03.1937.
- Haesaerts, L. & P., Les Compagnons de l'Art, tent.cat. (Brussel: Paleis voor Schone Kunsten, 1938), inleiding.
- Langui, E., “Vlaamsche Mythomanie in dienst van Hitler,” in: Vooruit, Gent, 01.01.1939.
- Langui, E., "Frits Van den Berghe en de jongere generatie," in: Kunst Kultuur, jrg. 1, Gent, KASK, 1940, 4 (ill.).
- Van Hecke, P.-G., "Frits Van den Berghe," in: Les Peintres Contemporains (Brussel: s.n., 1948), 99-110.
- Van Hecke, P.-G., "A propos des deux expositions de Van den Berghe," in: Les Arts plastiques, 5-6 (Brussel: s.n., 1948), 240-242, pl. 55 (ill.).
- Haesaerts, P., Sint-Martens-Latem (Brussel: Arcade: 1965), no. 689 (ill.).
- Langui, E., "Frits Van den Berghe (Bruxelles: Laconte, 1966), no. 396 (ill.).
- Langui, E., "Het Expressionisme in België" (Brussel: 1970), 128, pl. 81 (ill.).
- Hoozee, R. e.a., "Frits Van den Berghe," tent.cat. (Gent/Utrecht: MSK/Centraal Museum, 1983), p. 164.
- Boyens, P., Frits Van den Berghe, tent.cat. (Oostende: PMMK, 1999), 161, 233, no. 132 (ill.).
- Boyens, P. Frits Van den Berghe (Gent: SD&Z, 1999), 290, no. 753 (ill.).

Extra informatie

Afmetingen

160 x 125 cm

Jaartal

1932

Materiaal

olieverf op doek