Zomer

Privéverzameling Gent

Dit schilderij van Jenny Montigny, Zomer en zorg, vangt op poëtische wijze het landelijke leven tijdens een warme zomerdag in het begin van de twintigste eeuw. In de gloed van het licht trekken een zwangere moederfiguur en haar vier kinderen met een houten kar vol hooi over het veld — een tafereel dat tegelijk rust en verantwoordelijkheid uitstraalt. De sfeer is zinderend en bezield: het zonlicht breekt door de bomen en weerkaatst in talloze pasteltinten, neergezet in een dynamisch patroon van korte, ritmische penseelstreken.

Het werk behoort tot het vroege luministische oeuvre van Montigny, de Belgische post-impressionistische schilderstijl die zij mee vormgaf als medestichtster van de groep Vie et Lumière in 1904. Samen met haar leermeester Emile Claus, met wie ze een hechte persoonlijke en artistieke band had, liet zij het Vlaamse landschap baden in licht en beweging. De invloed van Claus is duidelijk voelbaar in de bijna vibrerende stofuitdrukking en het streven naar een zintuiglijke beleving van de werkelijkheid.

Zomer en zorg is verwant aan Montigny’s grotere museale doek De tuinier (MSK Gent, 1913), en deelt met Meisje in zomertuin (1903) de harmonieuze relatie tussen mens en natuur, gevangen in een luministisch kleurenpalet dat de tijd haast stilzet. De expressieve penseelvoering en de intieme compositie plaatsen dit werk onder de meest geslaagde kleinere schilderijen van Montigny’s carrière rond de eeuwwisseling.
Montigny’s artistieke pad werd getekend door onafhankelijkheid en doorzettingsvermogen.

Geboren in Gent als dochter van een universiteitsprofessor, koos zij — ondanks familiale tegenkanting — resoluut voor een leven in dienst van de kunst. In 1904 vestigde ze zich alleen in Deurle, in ‘Villa Rustoord’, een moedige stap voor een vrouw in haar tijd. Haar werk werd tentoongesteld in binnen- en buitenland, van de Gentse Salons tot de Grafton Galleries in Londen tijdens de Eerste Wereldoorlog. Vandaag krijgt haar oeuvre steeds meer erkenning als een unieke vrouwelijke stem binnen de Vlaamse luministische beweging.
Zomer en zorg vormt daarvan een warm, menselijk hoogtepunt.

Blondeel, K., Vrouwlijke schilders in Gent, masterproof (UGent: 2002-03).
Boyens, P., Sint-Martens-Latem. Kunstenaarsdorp in Vlaanderen (Tielt/Sint-Martens-Latem: Lannoo/Art Book Company, 1992), 59-61.
De Smet, J., Sint-Martens-Latem. En de kunst van 1870-1970 (Tielt/Sint-Martens-Latem: Lannoo/Art Book Company, 2000), 87, 344.
De Smet, R., "Jenny Montigny," in: Gand Artistique (maart 1927).
D'Haese, J., R. Lingier, L. Steel e.a., Jenny Montigny (1875-1937), tent.cat. (Deurle: Museum Leon De Smet, 1987) 4-8.
Eeckels, C., Lenteweelde (4 mei 1930).
Henau, V., "Moederlijke impressies," onuitgegeven masterproef (Gent: UGent: 2012-13).
Lemal-Mengeot, C., C. Aliboni, C. Ricota, Jenny Montigny 1875-1937: Lumières impressionnistes, tent.cat. (Charleroi: Musée des Beaux-Arts/Hôtel de Ville, 1997).
Pauwels, P. & V. Van Doorne, Leie. Rimpeloze eenvoud (Deinze: MuDeL, 2010), 18-19.
Pauwels, P., Als een fonkelenden spiegel (Sint-Martens-Latem: Galerie Oscar De Vos, 2019).
Van Doorne, V., J. D'Haese, F. Maere, Anna De Weert, Jenny Montigny, Yvonne Serruys (Deinze: MuDeL, 1988) 25-44.
Wibo, M.-H., "Jenny Montigny (Gand 1875-1937)," onuitgegeven licentiaatsverhandeling (Louvain-La Neuve: 1989-90).